Hoe werkt het verven met natuurlijk indigo?
Indigo is een kleurstof die al meer dan 4000 jaar wordt gewonnen uit planten die indigotine bevatten. Het proces om hieruit verf te bereiden is complex en vraagt om expertise. Wereldwijd zijn er diverse plantensoorten die indigotine bevatten zoals het inheemse Indigofera tinctoriadie dat groeit in India en Indonesië of de Polygonum tinctorium, de belangrijkste indigoleverancier in China en Japan.
In Europa wordt wede (Isatis tinctoria) gebruikt, een plant die in een gematigd klimaat goed kan gedijen. Indigodragende planten oogst men als de bloemen nog in de knop zitten. Ze worden vervolgens een tijdlang bij een hoge temperatuur in water gelegd, zodat ze gaan gisten. Bij het fermentatieproces komt een gelige vloeistof (indigowit) vrij. Om deze te transformeren naar blauw moet de vloeistof een chemische reactie aangaan met zuurstof. De gebruikelijke methode is om het indigowit in een zogenaamde slagkuip te gieten en er dan met stokken net zolang op te slaan tot de massa zich als blauwe korrels tegen de bodem en zijkanten van de kuip afzet. Dit indigoblauw wordt achtereenvolgens gezeefd, gekneed, tot koeken gedroogd en tenslotte in blokjes gesneden.
Om deze blokjes pigment tot verfstof te transformeren moeten ze worden vermalen, maar omdat het ontstane poeder niet oplosbaar is in water moet het hele proces eerst worden omgedraaid en dan nog eens herhaald. De blokjes moeten weer omgezet worden in indigowit, met andere woorden: de zuurstof moet er weer uit. Dit gebeurt opnieuw via een fermentatieproces met behulp van bacteriën of chemicaliën. Om ervoor te zorgen dat deze stof zich dan kan binden aan het textiel dat geverfd moet worden, voegt men er vervolgens een loog (onder meer soda of urine) aan toe. Nadat dit mengsel een tijd in een kuip heeft staan trekken, is de vloeistof weer gelig en helder geworden en kan het verven beginnen. Het textiel wordt meerdere malen ondergedompeld. Tijdens het drogen doet het oxidatieproces opnieuw zijn werk en wordt de stof door de inwerking van de zuurstof geleidelijk aan steeds dieper, niet meer oplosbaar, indigoblauw. Meer weten over Indigo? Het boek Indigo, geschreven door Jenny Balfour-Paul, belicht de geschiedenis, de symboliek, het verfproces, de toepassingen en de verschillende decoratieve technieken. Uitgever Archetype Publications, ISBN 1904982158
