newsinstyle.nl

Tentoonstelling IRIS VAN HERPEN

Vakmanschap, verhalen & tot de verbeelding sprekende dimensies

25 maart 2012
door

Vorige week verscheen de eerste editie van de Nederlandse Vogue én opende de eerste solo-tentoonstelling van de nog jonge ontwerper Iris van Herpen in het Groninger Museum. Vogue ambieert talent uit Nederland te ‘vieren’. Toch was slechts één pagina van de nieuwe glossy gewijd aan Van Herpen, die als een van de weinige Nederlandse modeontwerpers kans maakt op een grote internationale carrière. Sinds vorig jaar neemt ze met haar inspirerende en verbluffend knap gemaakte creaties als enige Hollandaise deel aan het officiële programma van de Parijse Haute Couture week. Gelukkig is het werk van Iris van Herpen tot half september te bewonderen in Groningen. Tijdens de opening maakten we een rondleiding met de ontwerper.

Nieuwsgierigheid, creativiteit, vakmanschap en innovatie…allemaal eigenschappen en kwaliteiten die de unieke collecties van Iris van Herpen illustreren en deze hiermee internationale allure geven. De tentoonstelling Iris van Herpen in het Groninger Museum toont in verschillende zalen een selectie ontwerpen van 2008 tot heden, met in de grootste ruimte enkele stuks uit de collectie Micro, die Van Herpen (27) afgelopen januari in Parijs presenteerde. De modeontwerper is sinds

2011 een membre invité van de prestigieuze Chambre Syndicale de la Haute Couture. Deze Franse belangenvereniging voor couturiers hanteert zeer strikte regels op het gebied  van maat en handwerk, voor die modehuizen die het officiële predicaat haute couture willen voeren. Uiteraard is Van Herpen uitgenodigd vanwege haar zeer hoogwaardige en eigenzinnige vakmanschap, maar heeft als gastlid - een enorme erkenning - meer vrijheden dan traditionele leden als Chanel, Givenchy en Dior. Iris van Herpen behoort tot een nieuwe generatie couturiers die experimenteert met traditionele ambachten en dit combineert met innovatieve en voor mode ongebruikelijke technieken. Materiaal en noest handwerk vormen de kern van het ontwerpproces dat zich volgens Van Herpen op organische wijze ontwikkelt, maar wel een doelgerichte zoektocht is. Draagbaarheid is geen eerste vereiste en radicale materiaalkeuzes als baleinen van kinderparapluutjes, transparant acryl, synthetische bootgarens en tot golven geplooid of in reepjes versneden leer staan dan ook aan de basis van sculpturale designs met een vaak verbluffende en flexibele visuele impact. ‘Mijn werk doet hierdoor zowel organisch als futuristisch aan. Door al het handwerk ga ik eigenlijk terug naar de oorsprong van het modevak, maar door mijn materiaalgebruik en nieuwe technieken ben ik ook heel erg bezig met de toekomst’, aldus de ontwerper. >>>

Van Herpen beschouwt mode als een vorm van zelfexpressie waarbij zij haar fascinaties over de werkelijkheid van alledag, immateriële zaken en futuristische fantasieën associatief vertaalt naar verschillende collecties die elk een eigen verhaal vertellen. Zo ligt haar interesse voor het mummificatieproces van de oude Egyptenaren, en de hiermee gepaard gaande symboliek, aan de basis van de collectie Mummification (januari 2009) dat leer toont met kant bewerkingen en prachtige corsetjurken opgebouwd uit repen en veters leer, nestelringen en kogelkettingen. Radiation Invasion (september 2009) visualiseert, met onder meer een jurk van golvend gemouleerd leer en spiegelgoudbewerkingen, de onzichtbare straling die we dankzij ontelbare digitale informatiestromen om ons heen hebben en waar Van Herpen mateloos gefascineerd door is. Voor de collectie Synesthesia vormde synesthesie, een neurologisch verschijnsel waarbij vermenging van zintuigelijke waarnemingen plaats vindt, het uitgangspunt. Zo zijn er mensen die muziek als het ware kunnen zien en kleuren kunnen proeven. Van Herpen: ‘Inspiratiebronnen zijn vaak iets waarmee ik me in het dagelijkse leven bezighoud, waarover veel onduidelijkheid is en waarover ik vrij kan fantaseren. Als ik aan een collectie begin, weet ik niet hoe het zal eindigen. Gedurende het proces gaan de kledingstukken als het ware leven en krijgen ze een eigen persoonlijkheid. Ik werk ook altijd aan meerdere stuks tegelijk waardoor elk item ook weer met elkaar verbonden is.’

Omdat Van Herpen met haar werk technische grenzen wil verleggen experimenteert ze ook met 3D-printing. Mooie voorbeelden op de tentoonstelling zijn de skelet-jurk uit de collectie Capriole uit 2011 en een ontwerp dat lijkt gemaakt van kronkelend hout uit de collectie Micro. Bij het proces, dat maanden in beslag neemt, werkt ze nauw samen met de computational architect Isaie Bloch. Eerst wordt gekozen voor een bepaalde driedimensionale structuur, die Van Herpen in handgetekende schetsen eindeloos verfijnt. Vervolgens wordt het ontwerp door Bloch gedigitaliseerd en driedimensionaal omgezet. De uiteindelijke kunststof ‘print’ is gemaakt door het Belgische bedrijf Materialise, een hoog technologisch bedrijf dat wereldleider is op het vlak van medische en industriële toepassingen van Rapid Prototyping. Van Herpen: ‘Denk bij een 3D-print aan een soort oven waarin het eindresultaat uit minuscule laagjes wordt opgebouwd. Dit kan wel twee weken duren. Als je goed kijkt zie je de printlijntjes nog, voor mij een combinatie van techniek en handschrift.’ Hoewel 3-D printen een proces is waarbij alles van te voren vastgelegd wordt, ziet Van Herpen juist daarin een uitdaging: ‘Het is heel gestructureerd, terwijl mijn handwerk daarentegen heel organisch is. De tegenovergestelde processen boeien mij enorm’. Ook TIME Magazine vindt Van Herpen’s werkwijze intrigerend en riep een 3D-jurk uit de collectie Escapism uit tot één van de vijftig beste uitvindingen van 2011. >>>

Iris van Herpen studeerde in 2006 af aan de ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten in Arnhem, liep stage bij Alexander McQueen en startte in 2007 haar eigen label. De afgelopen jaren won ze vele internationale prijzen en verschenen haar designs onder meer in de Franse en Britse Vogue, Numéro en Harper’s Bazaar. Inmiddels kan ze Lady Gaga en Björk tot haar clientèle rekenen en verkocht Harrods haar made to measure kleding als antwoord op een groeiende vraag naar persoonlijke en onderscheidende mode. Het atelier van Iris van Herpen is gevestigd aan het IJ in Amsterdam, waar ze assistentie krijgt van zo’n vijftien tot twintig stagiaires al naar gelang de drukte van het moment. Sinds 2010 werkt Van Herpen ook samen met schoenenlabel United Nude wat inmiddels resulteerde in vijf designs. Op 23 januari 2012, tijdens de Haute Couture week in Parijs, werd de nieuwste schoen, de Fang - waarvan de zool van de schoen is voorzien van slagtanden - gepresenteerd als onderdeel van de collectie Micro. Een, door de internationale modepers, met veel lof ontvangen collectie waarvoor microscopisch kleine organismen, zoals huisstofmijt, het uitganspunt vormden. Van Herpen zoemde in op de microkosmos en liet zich daarbij leiden door het bijzondere werk van wetenschapsfotograaf Steve Gschmeissner die door middel van SEM-technologie (Scanning Electron Microscope) de schoonheid van deze parallelle wereld voor het voetlicht brengt. Van Herpen: ‘We hebben miniscule beestjes om

ons heen waar we zo weinig over weten. Wij zien maar één visie. Met deze collectie wil ik een werkelijkheid zichtbaar maken die gewoonlijk voor onze ogen verborgen blijft.’ Het resultaat is wonderbaarlijk met opnieuw een combinatie van handwerk en hightech in sculpturale kledingstukken waarvan de vormen verwijzen naar celstructuren, plasma en voelsprieten. Het werk van Iris van Herpen is sinds ze zes jaar geleden voor zichzelf begon spraakmakend, maar wordt steeds geraffineerder en interessanter mede dankzij interactie met andere disciplines als beeldende kunst, fotografie, architectuur en technologie. Wars van bestaande regels onderzoekt de ontwerper een toekomst voor mode waarbinnen creatie en vernieuwing centraal staan. Iris Van Herpen spreekt tot de verbeelding en prikkelt!

Bij de tentoonstelling is een prachtig boek verschenen met een overzicht van Van Herpen’s oeuvre tot nu toe. Spectaculair zijn de foto’s van Bart Oomes die Van Herpen’s jurken als sculpturale objecten fotografeerde ( ISBN 9789085866237).
De tentoonstelling Iris van Herpen is te zien t/m 23 september.
Wie de expositie Azzedine Alaïa in de 21e eeuw nog niet bezocht heeft kan tot 6 mei in het Groninger Museum terecht voor twee mode hoogtepunten.
www.groningermuseum.nl en www.irisvanherpen.com